Wieś w woj. kujawsko-pomorskim, powiecie włocławskim, gminie Brześć Kujawski.

Rejestr zabytków:

Zespół pałacowy, nr rej.: A/1023/1-4 z 5.05.1993

Historia:

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1252 r. Wieniec wymieniony został w przywileju Kazimierza I kujawskiego, syna Konrada I mazowieckiego, ojca Władysława Łokietka. Na przepływającej przez wieś Zgłowiączce znajdował się już wówczas młyn, z którego płacono podatki biskupom włocławskich, formalnym właścicielom tej i wielu innych miejscowości.

W 1380 r. w Wieńcu erygowano parafię. Pod koniec XVIII w., gdy dobra kościelne zostały skonfiskowane przez władze pruskie, miejscowość trafiła w ręce generała von Hohenlohe-Ingelfingen (w rodzie byli wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego, biskupi i politycy). Później majątek kupił Józef Dąmbski. Kolejnym właścicielem byli Miączyńscy, którzy wybudowali w stylu neogotyku angielskiego tzw. Stary Pałac, któremu później przeznaczono funkcję oficyny. Można go oglądać w parku za Nowym Pałacem. Jego wieżyczkę do dziś zdobi medalion z podobizną Władysława Łokietka.

W 1868 r. majątek nabył Leopold Kronenberg – warszawski bankier, przemysłowiec, polityk i wydawca o żydowskich korzeniach. Fortunę zdobył na tytoniu (fabryka w Warszawie) i działalności bankowej (w 1870 r. założył Bank Handlowy).

Z funduszy Kronenberga wybudowano w 1875 r. obecny pałac, a także drogę Wieniec – Brzezie i most na Zgłowiączce. Po jego śmierci w 1878 r. majątek w Wieńcu przejęli jego synowie: Stanisław i Leopold Julian.

Po wojnie pałac przekształcono w szpital przeciwgruźliczny. Następnie przez 20 lat, do 2006 r. funkcjonował tu oddział pulmonologii i chorób płuc, należący do szpitala wojewódzkiego we Włocławku. Dziś pozostały jedynie tablice informacyjne, a budynek jest pusty. Obiekt jest ogrodzony i strzeżony przez portiera. Wstęp jedynie za zgodą właściciela którym jest Kujawsko-Pomorski Urząd Marszałkowski w Toruniu.

Opis:

Pałac eklektyczny. Budowlę zaprojektował architekt Artur Goebel. Zespół pałacowo-parkowy składa się z nowego i starego pałacu, portierni z bramą wjazdową, stajni, obory i spichlerza. Pałac jest budynkiem murowanym, piętrowym, założonym na planie wydłużonego prostokąta. Wejście główne znajduje się w pseudoryzalicie umiejscowionym w osi obiektu, poprzedzone jest schodami jednobiegowymi i honorowym dziedzińcem. Po obu stronach korpusu głównego wznoszą się dwa trzykondygnacyjne, alkierzowe skrzydła. Do lewego skrzydła dobudowano czterokondygnacyjną wieżę, nakrytą spiczastym dachem z chorągiewką. Skrzydła nakryto dachami namiotowymi, a korpus płaskim dachem dwuspadowym. Parter rezydencji jest boniowany a elewacje posiadają bogate dekoracje rzeźbiarskie. Po zachodniej stronie pałacu znajdował się basen z fontanną.

Park:

Park krajobrazowy założony w pierwszej poł. XIX w. o pow. 8ha. Park pozbawiony jest opieki i dziczeje – alejki i ścieżki zarastają chwastami i tylko stare drzewa wskazują, że sadzono je z rozmysłem, by wraz budynkami tworzyły harmonię krajobrazu. Rośnie w nim ponad 1400 drzew i krzewów, wśród których najbardziej okazałe to platany, kasztanowce i modrzewie. W 1904 r. został przeprojektowany. Jest to dzieło Waleriana Kronenberga – czołowego twórców założeń parkowych i ogrodowych w Polsce na przełomie XIX i XX w., który założył ponad 300 parków i ogrodów w Polsce.

Inne:

Murowana oficyna z 3. ćwierci XIX w., obecnie dom mieszkalny nr 85 należący do Heleny Biesiadzińskiej.

Murowane stajnia i obora z 1826 r. należące do GS Brześć Kujawski.

Gorzelnia murowana z 1877 r.

Murowany młyn z końca XIX w.

Niedaleko znajduje się drugi pałac – Miączyńskich. Zespół folwarczny z 1 poł. XIX w., nr rej.: 307/A z 5.05.1993

Źródło: http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/1409/Wieniec/