Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Cukrownia Brześć Kujawski

Cukrownia w Brześciu Kujawskim była największą fabryką w regionie, która prowadziła swoją działalność przez 114 lat od 1894 do 2008 roku. Brzeska cukrownia mimo zniszczeń przetrwała dwie wojny światowe, podczas których cały czas funkcjonowała. Po wojnie była rozbudowywana i modernizowana, a obecnie niewiele już po niej nie zostało. Ze starszych obiektów został tylko symbol fabryki – komin, pałacyk dyrektora, biurowiec i w większości zrujnowane domy mieszkalne byłych pracowników cukrowni.

Cukrownia Brześć Kujawski

Historia

W 1894 roku w pobliżu miasta wybudowano cukrownię (budowa trwała od 1893 r.), która podniosła kulturę ziemi, ożywiła miasto, a nawet całą okolicę i dała zajęcie kilkuset robotnikom. Przerób buraków w nowej cukrowni został obliczony na 300 ton na dobę. Była wówczas jedną z największych cukrowni w Polsce. „Towarzystwo Akcyjne Cukrownia Brześć Kujawski” (taki nosi tytuł firma) było przedsiębiorstwem czysto polskim — wszyscy bowiem akcjonariusze to Polacy, Administracja, Zarząd i Dyrekcja Cukrowni Brześć Kujawski znane były ze swej ofiarności na cele patriotyczne, państwowe, kościelne, kulturalne, oświatowe i dobroczynne.

Rok później przy Cukrowni swoją działalność rozpoczęła Fabryczna Straż Pożarna.

W 1900 roku uruchomiono przy Cukrowni utrzymywaną przez nią 1-oddziałową szkołę dla dzieci pracowników.

W 1905 roku robotnicy Cukrowni, zrzeszeni w Związku Zawodowym Robotników Królestwa Polskiego, zorganizowali strajk, a także zaktywizowali do wystąpień o charakterze ekonomicznym fornali z pobliskich majątków ziemskich.

W kampanii buraczanej 1905/06 przerób buraków w Cukrowni Brześć Kujawski podniesiono do 500 ton na dobę.

Cukrownia Brześć KujawskiW 1908 roku przeprowadzono do cukrowni kolejkę wąskotorową z Włocławka. Była ona najpierw własnością cukrowni, a potem zarekwirowana przez okupację niemiecką, przeszła w ręce rządu polskiego. Kolejka ta bardzo ułatwiła komunikację okolicznym mieszkańcom. Ogólna jej długość wynosiła 37 km, a szerokość toru 75 cm. Na tabor kolejki składały się 4 parowozy, 132 wagony towarowe i 1 osobowy dla własnego użytku na 20 ludzi.

Podczas kampanii buraczanej 1912/13 w Cukrowni Brześć Kujawski nastąpiło zwiększenie przerobu do 700 ton na dobę.

W 1918 roku rząd polski przejął od Cukrowni na własność kolejkę wąskotorową. Od tej pory Cukrownia musiała płacić wysokie stawki taryfowe za przewożone ładunki.

W 1921 roku Cukrownia  wybudowała linie wąskotorowe do Osięcin i Kościelnej Wsi. W dalszych latach sieć własnych cukrowniczych linii wąskotorowych była rozbudowywana.

Podczas kampanii buraczanej 1923/24 w Cukrowni Brześć Kujawski przerób buraków zwiększono do 1000 ton na dobę.

W 1926 roku Cukrownia Brześć Kujawski została Spółką Akcyjną. Kapitał zakładowy wynosił 4 800 000 zł polskich, a ogólna objętość 4 dołów spławiakowych 24 000 kwintali buraków. Fabryka produkowała zarówno cukier biały kryształ, jak i rafinadę w kostkach.

W 1928 roku działająca przy Cukrowni szkoła prywatna została przekształcona w 7-klasową szkołę powszechną.

Podczas kampanii buraczanej 1933/34 w Cukrowni Brześć Kujawski przerób buraków zwiększono do 1 400 ton na dobę. Zatrudniała ona około 100 stałych pracowników, a w czasie kampanii buraczanej około 900.

W 1945 roku Cukrownia Brześć Kujawski, stając się przedsiębiorstwem państwowym, weszła w skład Okręgu Pomorskiego Zjednoczenia Przemysłu Cukrowniczego. Podczas kampanii buraczanej (listopad-grudzień) przerobiono 57 tysięcy ton buraków, uzyskując 8 tysięcy 400 ton cukru.

Podczas kampanii buraczanej w 1952 roku Cukrownia Brześć Kujawski przerobiła 152 982 ton buraków i uzyskała w zamian 18 980 ton cukru. Roczne zatrudnienie w Cukrowni Brześć Kujawski kształtowało się od 1950 r. na poziomie od 604 do 717 pracowników. Zakład pracował zarówno w oparciu o buraki cukrowe z terenu powiatu włocławskiego, jak i prowadził kontraktację w przyległych częściach powiatów aleksandrowskiego i radziejowskiego. Roczny jej przerób wahał się w 1965 roku od 13 do 24 tysięcy ton cukru.

Przerób buraków na dobę w 1981 roku w Cukrowni Brześć Kujawski wynosił 2 000 ton.

Cukrownia Brześć KujawskiW 1988 roku Cukrownia Brześć Kujawski zrezygnowała z dowozu buraków kolejką wąskotorową. Odtąd odbywał się on jedynie za pomocą samochodów ciężarowych.

Cukrownia Brześć Kujawski, należąca wcześniej do Przedsiębiorstwa Państwowego Cukrownie Kujawskie i Przedsiębiorstwa Państwowego Cukrownie Toruńskie w 1990 roku uzyskała osobowość prawną. Stała się przez to przedsiębiorstwem samodzielnym, wskutek czego została wpisana do rejestru przedsiębiorstw państwowych. Średni przerób dobowy wynosi 2 360 ton. Pomimo tego zakład miał trudności finansowe. W 1995 roku Przedsiębiorstwo Państwowe Cukrownia Brześć Kujawski została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa i odtąd nazwa zakładu brzmi Cukrownia Brześć Kujawski Spółka Akcyjna.

W 2001 roku w Cukrowni Brześć Kujawski S.A. zautomatyzowano pakowanie cukru oraz przeprowadzono komputeryzację procesu produkcji.

W 2003 roku Cukrownia Brześć Kujawski S.A. straciła samodzielność i została włączona do struktur Krajowej Spółki Cukrowej S.A.

Podczas kampanii buraczanej w 2007 roku Cukrownia Brześć Kujawski wyprodukowała rekordową ilość cukru przekraczająca 63.000 ton (poprzednio produkcja wynosiła: lata 70. XX w. 20.000 do 25.000 ton, lata 90. XX w. 25 000 do 34 000 ton).

Cukrownia Brześć KujawskiW 2008 roku Rada Nadzorcza Krajowej Spółki Cukrowej S.A., w zamian za otrzymane dotacje z Unii Europejskiej, podjęła uchwałę o likwidacji Cukrowni Brześć Kujawski. Pomimo licznych protestów nie udało się uratować brzeskiej cukrowni, dokonano demontażu linii produkcyjnej i rozebrane zostały wszystkie wzniesione po 1982 roku budynki produkcyjne.